Juliusz Cezar i jego historia

Juliusz Cezar i jego historia

Juliusz Cezar i jego historia… Do napisania tego artykułu skłoniła mnie fascynacja ostatnio serialem HBO pt. Rzym. Genialny serial, który w dużym stopniu ukazuje ówczesne życie. W  serialu tym bardzo wyraźnie zobrazowano, czym była kiedyś, a w zasadzie i czym jest dziś „polityka”. „Polityka”, która zdecydowała wtedy o życiu i śmierci Juliusza Cezara, jednego z najbardziej znanych ludzi w historii. Monety tego władcy są nie lada gratką w każdej kolekcji, są pożądane przez kolekcjonerów i osiągają z reguły wysokie i bardzo wysokie ceny.

Republika Rzymska, Juliusz Cezar (49-44 pne), denar, magister Mettius, awers: CAESAR IMP, głowa Cezara w prawo, rewers: M METTIVS, Wenus stojąc w lewo, trzymająca Wiktorię i berło, literatura: Crawford 480/17
Zdjęcie z serwisu https://www.acsearch.info

Gajusz Juliusz Cezar urodził się w 100 roku p.n.e. w szlacheckiej, ale niezbyt wpływowej rzymskiej rodzinie. Był bez wątpienia jednym z najbardziej znanych ludzi w historii, wspaniała kariera wojskowa Juliusza Cezara dwukrotnie się skończyła, zanim się zaczęła. Wkrótce po swym pierwszym małżeństwie około 85 roku p.n.e., Dyktator Sulla, nakazał mu rozwieść się z żoną Kornelią, a gdy Juliusz Cezar odmówił, wówczas został skazany. Zmusiło go to do ucieczki i ukrywania się, aby tylko uniknąć egzekucji. Jego rodzina i przyjaciele, po wielu próbach wstawiania się za nim u Dyktatora, wreszcie otrzymali przebaczenie od Sulli i Cezar wznowił swoją działalność wojskową. Dołączył do zespołu legatów, a następnie otrzymał koronę obywatelską, wysoki honor wojskowy zarezerwowany dla żołnierza, który uratował obywatelom życie w bitwie. Kilka lat później w 75 roku p.n.e. kariera wojskowa  Cezara niemal skończyła się po raz drugi, kiedy został złapany przez piratów. Ostatecznie wpłacono okup w wysokości 50 talentów i  Juliusz Cezar został zwolniony. Trzy lata później został wybrany Trybunem Wojskowym, a następnie Edylem Kurulnym, który odpowiadał za finansowanie organizacji igrzysk. W 61 roku p.n.e. został wysłany do Hiszpanii Dalszej jako Propraetor, a rok po powrocie z udanego administrowania tą prowincją został wybrany Konsulem, jego kandydatura została poparta m.in. przez Marka Krassusa i Gnejusza Pompejusza, z którymi założył Pierwszy Triumwirat.

 Juliusz Cezar (49-44 pne), denar, mennica wędrowna, awers: głowa kobiety w prawo, rewers: CAE–SAR, trofeum z galijską tarczą i carnyxem, poniżej siedzący jeniec, literatura: Crawford 452/4
Zdjęcie z serwisu https://www.acsearch.info

W 59 r. p.n.e. Juliusz Cezar został wybrany Konsulem, aby przeciwstawić się sztywnej opozycji Patrycjuszy. W tym samym roku wydał Pompejuszowi za mąż, swoją córkę Julię, aby podtrzymać sojusz między nimi. Całkowicie zdominował stanowisko Konsula, szybko pozbywając się swojego kolegi Bibulusa (przestał w ogóle bywać w Senacie), który wraz z nim został również wybrany Konsulem. Juliusz Cezar przepychał w tym czasie wiele politycznych propozycji Pompejusza i Krassusa. Po zakończeniu swojej kadencji został Prokonsulem Galii.

W 58 roku p.n.e. wyjechał do Galii i nie wrócił do Rzymu przez prawie dziesięć lat. W słynnych wojnach galijskich Cezar podbił prawie całą współczesną Francję, a także Niemcy. Jego wojny nie powstrzymywały go od manipulowania polityką rzymską. W 56 roku p.n.e. pierwszy triumwirat spotkał się ponownie w prowincji Cezara, aby odnowić swój sojusz. Pompejusz i Krassus otrzymali konsulaturę, a kadencja Cezara w Galii została przedłużona do 49 roku p.n.e.

 

Juliusz Cezar (49-44 pne), denar, mennica Rzym, awers: głowa Cezara w wieńcu laurowym w prawo, rewers: Q VOCONIVS VITVLVS Q / DESIGN,  cielak w lewo, literatura: Crawford 526/4
Zdjęcie z serwisu https://www.acsearch.info

Następne kilka lat odegrało ogromnie ważną rolę w dalszych losach Cezara i Rzymu. Juliusz Cezar przeprowadził dwie inwazje na Brytanię, w których odniósł tylko marginalny sukces. Jego relacje z Pompejuszem ochłodziły się znacząco i stały się jeszcze bardziej napięte po tym, jak Julia zmarła podczas porodu w 54 roku p.n.e. Rok później wojska Marka Krassusa na Wschodzie zostały rozbite przez Partów w bitwie pod Karrami, w której zginął jego syn Publiusz Krassus, a sam Marek Krassus zbiegł. Został złapany podczas próby przedostania się do Armenii i również zabity. W tym momencie pierwszy triumwirat przestał istnieć.

W 52 r. p.n.e. zamieszki w Rzymie doprowadziły Optymatów do przyznania pojedynczego konsulatu Pompejuszowi, co nigdy wcześniej nie miało miejsca, jak również było nie do końca legalne. W tej sytuacji rozbicie pomiędzy Juliuszem Cezarem, a Pompejuszem było już nieuniknione. W 51 p.n.e. Optymaci usiłowali skrócić Cezarowi kadencję gubernatora Galii, aby otworzyć sobie drogę do ścigania go, kiedy zostałby usunięty ze stanowiska. Podział między Cezarem i Pompejuszem stał się faktem i został publicznie ogłoszony w Rzymie.

Juliusz Cezar jako Dyktator (49-44 pne), denar, magister Mettius, mennica Rzym, awers: CAESAR • DICT QVART, głowa Cezara w prawo, rewers: M METTIVS, Juno Sospita w koziej skórze, galopująca bigą w prawo, trzymająca włócznię i tarczę, literatura: Crawford 480/2a
Zdjęcie z serwisu https://www.acsearch.info

Cezar próbował utrzymać swoje stanowisko w sposób legalny, ale stało się jasne, że było to niemożliwe i w 49 r. p.n.e. Juliusz Cezar, na czele swoich legionów, przekroczył Rubikon i pogrążył Republikę Rzymską w wojnie domowej. Po dotarciu do Rzymu powołał Senat przychylny sobie i sam siebie ogłosił Dyktatorem Rzymu. Cezar następnie wyruszył z legionami do Hiszpanii, gdzie szybko pokonał siły Pompejusza. Tymczasem Pompejusz uciekł na Wschód i założył silną opozycję w Grecji, biorąc ze sobą senatorów lojalnych wobec Republiki.

Republika Rzymska, Juliusz Cezar (49-44 pne), denar, mennica Rzym, awers: Słoń kroczący w prawo, w odcinku CAESAR, rewers: emblematy pontyfikatu – simpulum, aspergillum, securis i topór, literatura: Crawford 443/1
Zdjęcie z serwisu http://www.coinarchives.com

Cezar wrócił do Rzymu i natychmiast wybrał Konsula, który zalegalizował jego pozycję. Juliusz Cezar postanowił wyruszyć w pogoń za Pompejuszem, ale nie był w posiadaniu wystarczającej floty, aby przetransportować wszystkie siły na wschód, więc zabrał ze sobą tylko 20.000 żołnierzy. Resztę wojsk w późniejszym etapie miał doprowadzić na Wschód Marek Antoniusz. Po dotarciu do Grecji okazało się, że wojska Cezara są znacznie mniejsze od armii Pompejusza, ale dzięki genialnemu przywództwu i zwykłemu szczęściu, Juliusz Cezar zdołał odnieść wielkie zwycięstwo. Do bitwy obu armii doszło pod Farsalos 9 sierpnia 48 p.n.e., bitwa ta zadecydowała o losach trwającej wojny domowej. Kontynuując swoją politykę łaski, Juliusz Cezar ułaskawił wszystkich więźniów, natomiast Pompejusz zdołał zbiec do Egiptu.

W październiku 48 roku p.n.e. Juliusz Cezar wyjechał do Aleksandrii z 4000 żołnierzy legionistów, ale okazało się że Pompejusz został zamordowany i zdradzony przez Egipcjan. Cezar sprzymierzył się z Kleopatrą przeciwko jej bratu Ptolemeuszowi XIII, w odpowiedzi został oblężony przez 20.000 armię prowadzoną przez dowódcę Achillasa. Siły Cezara utrzymały port i pałac, a w czasie walk spłonęła Wielka Biblioteka Aleksandrii.

W następnym roku, w lutym, Juliusz Cezar przepuścił nieudany atak na wyspę Faros, został pokonany, a on i jego armia resztkami sił i wpław dopłynęli do portu. Na szczęście następnego miesiąca dotarły do niego dwa rzymskie legiony i armia króla Mitrydatesa. W kolejnych bitwach siły Ptolemeusza XIII zostały pokonane, a on sam zabity. W czerwcu Juliusz Cezar wybrał się z powrotem do Rzymu przez tereny Azji Mniejszej, gdzie natychmiast rozpędzał różnego rodzaju zamieszki, w tym bunt króla Farnakesa II. Właśnie po zwycięstwie na Farnakesem II w bitwie pod Zelą w 47 p.n.e., Juliusz Cezar wypowiedział słynne słowa powtarzane po dziś dzień „veni, vidi, vici” (przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem).

Juliusz Cezar (49-44 pne), denar, mennica afrykańska, awers: głowa Wenus w prawo, rewers: CAESAR, Aenas w lewo, trzymający na ramieniu Anchizesa, literatura: Crawford 458/1
Zdjęcie z serwisu https://www.acsearch.info

Po przybyciu do Rzymu natychmiast naprawił szkody wyrządzone przez złe zarządzanie Marka Antoniusza, następnie na pokładzie statków popłynął do Afryki, aby zmierzyć się z pozostałymi siłami Optymatów. W bitwie pod Tapsus zmiażdżył ich wojska i wrócił triumfalnie do Rzymu w 46 roku p.n.e.

W 45 roku p.n.e. dwaj synowie Pompejusza, Sekstus i Gnejusz wzniecili bunt w Hiszpanii, którego dowódcy Cezara nie byli w stanie stłumić. Juliusz Cezar postanowił osobiście zająć się tą sprawą i pokonał ich siły w bitwie pod Mundą, w której Gnejusz zginął, a jego brat Sekstus zbiegł.

Cezar wrócił do Rzymu, gdzie rozpoczął intensywny program budowy swojego imperium i zmian politycznych. Wielu polityków stawało się coraz bardziej zaniepokojonych jego zachowaniem, obawiając się, że chce zostać królem Rzymu i zakończyć Republikę.

W lutym 44 roku p.n.e. Juliusz Cezar został nazwany Dyktatorem na całe życie. Przygotowywał w tym czasie kampanię przeciwko Partom, aby odzyskać orły legionów utracone przez Krassusa i przywrócić Rzymowi honor na Wschodzie. Na trzy dni przed wyjazdem, 15 marca, Juliusz Cezar wziął udział w spotkaniu w Senacie, odmawiając wcześniej ochrony osobistej. Zostało, to natychmiast wykorzystane przez jego wrogów, w efekcie czego Cezar został zaatakowany nożami przez 63 senatorów. Cezar umierał u stóp pomnika Pompejusza. To najsłynniejsze z zabójstw zakończyło się jedną z najbardziej genialnych i kontrowersyjnych karier wojskowych i politycznych na świecie. Pogrążyło Republikę Rzymską w 17 latach wojny domowej, po czym ponownie powstała już jako Imperium Rzymskie.

Juliusz Cezar (49-44 pne), aureus, awers: CAES DIC–QVAR, popiersie Wenus w prawo, rewers: napis COS·QVINC w wieńcu, literatura: Crawford 481/1
Zdjęcie z serwisu https://www.acsearch.info

O Juliuszu Cezarze bliżej:

Juliusz Cezar był wysoki i szczupły. Jego rysy były bardziej wyrafinowane niż typowe twarze rzymskich obywateli, czoło było szerokie i wysokie, nos duży i cienki, usta pełne, oczy ciemnoszare jak u orła, szyja bardzo gruba i żylasta. Jego cera była blada. Jego włosy były krótkie i naturalnie skąpe. Jego głos, zwłaszcza gdy mówił publicznie, był wysoki i przenikliwy.

Jego zdrowie było bez zarzutu, aż do roku, kiedy stał się przedmiotem ataków epileptycznych. Był człowiekiem bez nałogów, wstrzemięźliwym w spożywaniu żywności, rzadko lub nigdy nie dotykającym wina, ceniącym sobie trzeźwości jako najwyższy walor przy poznawaniu nowych ludzi. Był sportowcem we wczesnym okresie życia, podziwianym we wszystkich ćwiczeniach męskich, a szczególnie w jeździe konnej. W okresie dzieciństwa zaobserwowano, że był prawdziwym przyjacielem dla swoich znajomych, unikał kłótni i był spokojny nawet, gdy ktoś go obrażał. Z natury był prawdziwym dżentelmenem.

Był wyjątkowo ostrożny i troskliwy jeśli chodziło o jego żołnierzy. Rzadko toczył bitwy w niekorzystnej sytuacji. Nigdy nie narażał swoich ludzi na niepotrzebne niebezpieczeństwo, a straty jakie poniósł w Galii było wyjątkowo zadziwiające. Każdy żołnierz, który zasłużył na pochwałę otrzymywał ją. Armia Juliusza Cezara była jak rodzina.

———————————-

Opracował: Grzegorz Turoń

Literatura: George Willis Botsford – „The Mentor” March 1 1918, Vol.6 Nr.2

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


Siedziba


ul. Wałbrzyska 15a/11
52-314 Wrocław
kontakt@numismatiqa.com

Newsletter


Bądź na bieżąco, zapisz się do naszego newslettera.